Willekeurig afschrijven als startende zzp’er: zo werkt het

Willekeurig afschrijven is een fiscale regeling waarmee bepaalde startende zzp’ers zelf bepalen wanneer en hoeveel zij op een bedrijfsmiddel afschrijven. Daardoor kun je in een jaar met een hoge winst extra afschrijven en zo je belastbare winst en inkomstenbelasting verlagen. Koop je als zzp’er bijvoorbeeld een laptop, machine, gereedschap of andere zakelijke investering? Dan moet je een bedrijfsmiddel dat je meerdere jaren gebruikt meestal over de gebruiksduur afschrijven. Als starter kun je onder voorwaarden gebruikmaken van willekeurige afschrijving. Wat is willekeurig afschrijven? Bij normale, lineaire afschrijving verdeel je de kosten van een bedrijfsmiddel over de jaren waarin je het gebruikt. Bij willekeurig afschrijven heb je als startende ondernemer meer vrijheid om te bepalen in welk jaar en in welk tempo je afschrijft. Dat kan fiscaal interessant zijn. Heb je bijvoorbeeld in je eerste ondernemersjaar relatief veel winst, dan kun je ervoor kiezen om een groter deel van een bedrijfsmiddel af te schrijven. Je winst wordt daardoor lager en je betaalt in dat jaar mogelijk minder inkomstenbelasting. Het is belangrijk om te weten dat je hiermee niet méér totale kosten aftrekt. Je verschuift vooral het moment waarop je de kosten ten laste van je winst brengt. Wie mag willekeurig afschrijven? De regeling is bedoeld voor startende ondernemers die recht hebben op startersaftrek. Je kunt onder voorwaarden willekeurig afschrijven als je ondernemer bent voor de inkomstenbelasting en je onderneming bijvoorbeeld de vorm heeft van: een eenmanszaak; een vennootschap onder firma (vof); een maatschap; een commanditaire vennootschap (cv). Het bedrijfsmiddel moet in aanmerking komen voor de regeling en je moet voldoen aan de voorwaarden voor willekeurige afschrijving voor starters. Een belangrijk punt is dat het bedrijfsmiddel is aangeschaft in een jaar waarin je recht hebt op startersaftrek, of in het voorafgaande jaar. Welke bedrijfsmiddelen komen in aanmerking? Willekeurige afschrijving geldt niet automatisch voor iedere zakelijke aankoop. Het moet gaan om een bedrijfsmiddel dat je voor je onderneming gebruikt en waarvoor je normaal gesproken zou moeten afschrijven. Denk bijvoorbeeld aan: machines; computers en laptops; gereedschappen; bedrijfsinventaris; bepaalde zakelijke apparatuur. Er gelden daarnaast uitzonderingen. Sommige bedrijfsmiddelen zijn uitgesloten van willekeurige afschrijving. Controleer daarom voordat je een investering verwerkt of het specifieke bedrijfsmiddel daadwerkelijk onder de regeling valt. Wanneer mag je niet willekeurig afschrijven? Er zijn situaties waarin je geen gebruik kunt maken van willekeurige afschrijving voor starters. Dat geldt bijvoorbeeld wanneer: het bedrijfsmiddel vanuit je privévermogen naar je onderneming gaat; je het bedrijfsmiddel van een familielid hebt gekocht; het bedrijfsmiddel hoofdzakelijk voor verhuur is bestemd; het bedrijfsmiddel onder een specifieke wettelijke uitzondering valt. De fiscale behandeling kan per situatie verschillen. Bij een grotere investering is het daarom verstandig om vooraf te controleren of de regeling van toepassing is. Hoe werkt afschrijven normaal gesproken? Een bedrijfsmiddel dat meerdere jaren meegaat, trek je niet altijd volledig af in het jaar van aankoop. Je verdeelt de kosten over de jaren waarin je het bedrijfsmiddel gebruikt. Bij lineaire afschrijving kun je de jaarlijkse afschrijving als volgt berekenen: (aanschafkosten – restwaarde) ÷ vermoedelijke gebruiksduur = jaarlijkse afschrijving Voorbeeld: laptop van € 720 Stel: aanschafprijs: € 720 exclusief btw; verwachte gebruiksduur: 3 jaar; geschatte restwaarde: € 72. Dan is het af te schrijven bedrag: € 720 – € 72 = € 648 Bij een gebruiksduur van drie jaar bedraagt de lineaire afschrijving: € 648 ÷ 3 = € 216 per jaar Dit is een vereenvoudigd voorbeeld. De daadwerkelijke fiscale afschrijving hangt af van de omstandigheden en de fiscale regels die op het bedrijfsmiddel van toepassing zijn. Wat is het verschil tussen normale en willekeurige afschrijving? Bij normale fiscale afschrijving ben je gebonden aan regels voor de maximale afschrijving. Bij bedrijfsmiddelen die niet onder een bijzondere regeling vallen, mag je bijvoorbeeld niet onbeperkt ieder gewenst bedrag in één jaar aftrekken. Bij willekeurige afschrijving voor starters heb je meer vrijheid. Normaal afschrijven Willekeurig afschrijven Afschrijving volgens normale fiscale regels Zelf bepalen wanneer je afschrijft Kosten worden over de gebruiksduur verdeeld Meer vrijheid in het tempo Minder invloed op het moment van belastingvoordeel Meer invloed op het moment van belastingvoordeel Geldt voor reguliere bedrijfsmiddelen Alleen als je aan de voorwaarden voldoet Kun je een bedrijfsmiddel volledig in één keer afschrijven? Niet automatisch. Willekeurig afschrijven betekent niet dat je ieder bedrijfsmiddel zonder meer volledig in het eerste jaar mag afschrijven. Je mag als starter binnen de wettelijke regeling zelf bepalen hoeveel je afschrijft en wanneer. In sommige situaties kan daardoor een groot deel van de investering in een vroeg jaar worden afgeschreven, maar je moet altijd rekening houden met de specifieke voorwaarden van de regeling. Daarom is het beter om niet standaard te schrijven: “je mag de hele investering direct afschrijven.” Of dat fiscaal mogelijk is, hangt af van het bedrijfsmiddel en de omstandigheden. Waarom is willekeurig afschrijven interessant voor een startende zzp’er? Het belangrijkste voordeel is timing. Stel dat je als starter in het ene jaar een relatief hoge winst hebt en in het volgende jaar veel minder winst. Door binnen de regeling zelf het afschrijvingsmoment te kiezen, kun je de aftrek beter laten aansluiten op je winstontwikkeling. Een hogere afschrijving betekent in dat jaar een lagere fiscale winst. Dat kan leiden tot een lagere inkomstenbelasting. Let wel: willekeurig afschrijven is geen extra aftrekpost bovenop de normale afschrijving. Het gaat vooral om wanneer je de aftrek krijgt. Willekeurig afschrijven en startersaftrek De regeling is specifiek interessant voor ondernemers die gebruik kunnen maken van de startersaftrek. De startersaftrek is een verhoging van de zelfstandigenaftrek voor ondernemers die aan de voorwaarden voldoen. Willekeurige afschrijving voor starters staat daar fiscaal los van, maar het recht op startersaftrek is wel belangrijk voor de toepassing van deze afschrijvingsregeling. Het is daarom verstandig om bij een investering niet alleen naar de aanschafprijs te kijken, maar ook naar je ondernemersaftrek en je verwachte winst. Wat is het verschil tussen willekeurig afschrijven en KIA? Willekeurige afschrijving en de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA) zijn twee verschillende fiscale regelingen. De KIA kan onder voorwaarden een extra aftrek opleveren wanneer je in bedrijfsmiddelen investeert. Willekeurige afschrijving bepaalt juist wanneer je de kosten van een bedrijfsmiddel als afschrijving ten laste van je winst brengt. Een investering kan onder omstandigheden voor meerdere fiscale regelingen relevant zijn. Daarom is het belangrijk om bij een grotere investering te bekijken: of je bedrijfsmiddel in aanmerking komt voor de KIA; of je gebruik kunt maken van willekeurige afschrijving; hoeveel winst je verwacht; in welk jaar het belastingvoordeel het meest waardevol is. Is willekeurig afschrijven altijd voordelig? Nee. Een lagere winst in het eerste jaar betekent mogelijk minder inkomstenbelasting, maar het kan ook betekenen dat je in een later jaar minder afschrijvingskosten hebt. Voor een starter met een relatief lage winst kan het bijvoorbeeld interessanter zijn om niet maximaal af te schrijven, maar een deel van de aftrek naar een later jaar te verschuiven. Daarom is maximaal afschrijven niet hetzelfde als optimaal afschrijven. Een goede planning kijkt naar je verwachte winst in meerdere jaren. Voorbeeld: wanneer kan willekeurig afschrijven interessant zijn? Stel dat je als startende zzp’er een zakelijke machine aanschaft en in het eerste jaar een hoge winst verwacht. Je kunt dan binnen de voorwaarden van de regeling besluiten om een groter deel van de afschrijving in dat jaar te nemen. Daalt je winst het jaar daarna sterk? Dan kan het juist aantrekkelijk zijn om niet alles in het eerste jaar af te schrijven. De fiscale aftrek wordt daarmee afgestemd op je winstontwikkeling.