Ondernemer? Haal meer uit uw fiscale oudedagsreserve (FOR)

Heeft u als ondernemer vóór 1 januari 2023 gebruikgemaakt van de Fiscale Oudedagsreserve (FOR)? Dan staat er mogelijk nog een bedrag op de balans dat u fiscaal vriendelijk heeft gereserveerd voor uw oude dag. Zolang dit vermogen binnen uw onderneming blijft, wordt het vaak aangehouden op een zakelijke spaarrekening – met een beperkte rentevergoeding. Door de FOR tijdig fiscaal vriendelijk af te storten in een lijfrente, kunt u dit bedrag onderbrengen in een geblokkeerde spaar- of beleggingsrekening. De rente (of het rendement) ligt daar doorgaans hoger, en bovendien behoudt u de mogelijkheid om jaarlijks op fiscaal voordelige wijze aanvullend pensioen op te blijven bouwen. In dit artikel leest u hoe dit werkt en wat het voor uw oudedagsvoorziening kan betekenen. Waarom afstorten in een lijfrente? Veel ondernemers stellen de afwikkeling van hun FOR uit tot hun pensioen of het moment waarop ze stoppen met hun bedrijf. Begrijpelijk, maar niet altijd verstandig. Want zolang het bedrag op de balans blijft staan, laat u opbouwrendement liggen. Daarnaast is sinds 1 januari 2023 het toevoegen aan de FOR niet langer toegestaan. U kunt het bestaande saldo dus niet meer verhogen, maar u kunt het wel fiscaal voordelig afstorten. Als u over voldoende liquide middelen beschikt, kunt u op elk moment vrijwillig (een gedeelte van) uw FOR afstorten in een lijfrente. Fiscaal werkt dit als volgt: het bedrag dat u afstort valt vrij in de winst, maar u krijgt een even grote aftrekpost in uw aangifte inkomstenbelasting. Per saldo betaalt u op dat moment geen belasting, maar verplaatst u de reservering fiscaal naar een pensioenproduct. Zo benut u de FOR actief, in plaats van deze passief op de balans te laten staan. Hoe werkt het? Welke keuze voor u het meest geschikt is, hangt af van uw leeftijd, uw liquiditeitspositie, en of u vermogen wilt opbouwen of al toe bent aan uitkeren. Bent u nog niet pensioengerechtigd? Dan kunt u uw FOR afstorten in een opbouwende lijfrente. Dit kan via een geblokkeerde spaarrekening (banksparen) of een beleggingsrekening. Het bedrag blijft geblokkeerd tot het moment waarop u met pensioen gaat (of uiterlijk vijf jaar na uw AOW-leeftijd), en groeit in de tussentijd door rente of beleggingsopbrengst. U kunt kiezen voor:

• Sparen tegen (vaste rente) (bijvoorbeeld via een lijfrentedeposito)
• Beleggen, waarbij het rendement kan fluctueren afhankelijk van de marktomstandigheden

Doorgaans geldt: hoe korter de looptijd tot uw pensioen, hoe minder risico u mogelijk wilt nemen. In dat geval kan sparen passender zijn dan beleggen. Heeft u een langere beleggingshorizon en accepteert u de risico’s, dan kan beleggen meer opbrengen. Uiteraard kunt u ook een combinatie kiezen. Een adviseur helpt u graag om hierin een afgewogen keuze te maken op basis van uw wensen en risicobereidheid. Bent u al pensioengerechtigd of stopt u binnenkort met uw onderneming? Dan kunt u:

• Eenmalig de FOR opnemen waarbij dit bedrag tegen uw tarief van de inkomstenbelasting wordt belast. Voor hoge inkomens is dit 49,5% belasting (2025).
• Het bedrag ineens afstorten in een direct ingaande lijfrente, waarbij u periodieke uitkeringen ontvangt gedurende een afgesproken looptijd (minimaal vijf jaar) of levenslang. U betaalt dan nu daarover geen inkomstenbelasting. Op het moment van uitkeren bent u inkomstenbelasting verschuldigd, in de praktijk ligt het tarief voor de inkomstenbelasting vanaf AOW datum substantieel lager.

Ook bij een direct ingaande lijfrente kunt u kiezen tussen sparen of beleggen. Belangrijk om te weten is dat het vermogen in een lijfrente geblokkeerd blijft en tussentijdse opname niet is toegestaan, tenzij onder strikte wettelijke voorwaarden. Over de uitkeringen betaalt u inkomstenbelasting in box 1. Let op: beleggen brengt risico’s met zich mee. De waarde van beleggingen kan fluctueren. Het is daarom belangrijk om samen met een adviseur te bepalen of beleggen voor u passend is, en in welke vorm. Wat levert het u op? In onderstaand voorbeeld vergelijken we drie scenario’s voor een FOR van €100.000 over een periode van 10 jaar. We gaan ervan uit dat de FOR op dit moment liquide beschikbaar is en wordt aangehouden op een zakelijke spaarrekening met een vaste rente van 1,20%. Daarnaast nemen we aan dat het beleggingsproduct jaarlijks een gemiddeld rendement van 4,50% behaalt. Hoewel rendementen in de praktijk kunnen fluctueren, geeft dit voorbeeld een indicatie van de mogelijke verschillen in vermogensopbouw. Optie 1: zakelijke rekening (1,20%)

• Waarde na 10 jaar: €112.669
• Bruto rendement na 10 jaar: €12.669

Optie 2: Lijfrente deposito (2,75%)

• Waarde na 10 jaar: €131.165
• Bruto rendement na 10 jaar: €31.165

Optie 3: Lijfrente beleggen (4,5%)

• Waarde na 10 jaar: €155.296
• Bruto rendement na 10 jaar: €55.296

Hoewel het bedrag op een zakelijke rekening gestaag groeit, laten deze alternatieven zien dat er op de langere termijn mogelijk meer rendement én behoud van waarde te realiseren is. Toekomstige rendementen zijn uiteraard onzeker, maar het onderbrengen van uw FOR in een lijfrente biedt doorgaans meer perspectief op vermogensgroei dan het aanhouden op een zakelijke spaarrekening binnen de onderneming. Zeker in tijden van inflatie kan dit bijdragen aan het op peil houden van de koopkracht van uw pensioenvoorziening. Een adviseur kan samen met u beoordelen of sparen of beleggen binnen een lijfrente bij uw situatie past – en welk risicoprofiel daarbij verantwoord is.