In de praktijk zien wij dit nog regelmatig terug bij oudere beleggingsverzekeringen, zoals kapitaal- en lijfrenteverzekeringen. Op het waardeoverzicht staat bijvoorbeeld dat het onderliggende fonds een rendement van 5% heeft behaald. Dat wekt de indruk dat de waarde van de polis zich positief ontwikkelt.
Wanneer we echter kijken naar de daadwerkelijke ontwikkeling van de waarde in euro’s, ontstaat soms een ander beeld. Ondanks het genoemde rendement is de waardeopbouw binnen de polis beperkt gebleven ten opzichte van de totale inleg. Daarnaast laat de prognose van de verzekeraar zien dat de verwachte waardeopbouw gedurende de resterende looptijd eveneens beperkt zal zijn.
Dit roept een logische vraag op: hoe kan er sprake zijn van een fondsrendement van 5%, terwijl de waardeopbouw binnen de polis slechts beperkt is?
Heeft u nog een oude beleggingspolis? Dan kunt u deze kosteloos en vrijblijvend telefonisch laten controleren door een adviseur van Advitas via ons contactformulier.
Rendement is niet altijd volledig gebaseerd op historische prestaties
Bij het lezen van een waardeoverzicht gaan veel klanten ervan uit dat het bij het fonds vermelde rendement volledig gebaseerd is op de daadwerkelijk behaalde resultaten van het fonds. Dat is niet altijd het geval.
Voor de berekening van het historische scenario gelden namelijk vaste regels. Wanneer een fonds 20 jaar of langer bestaat, moet de verzekeraar rekenen met het gemiddelde rendement over die volledige periode.
Bestaat een fonds korter dan 20 jaar, maar langer dan 4 jaar? Dan moet de verzekeraar voor de ontbrekende jaren rekenen met een
voorgeschreven rendement, zoals vastgesteld conform de richtlijnen van de Autoriteit Financiële Markten (AFM).
Dat betekent bijvoorbeeld het volgende.
Stel dat bij dit mixfonds een historisch rendement wordt gehanteerd van 5%, terwijl het fonds nog geen 20 jaar bestaat. Dan is die 5% niet volledig gebaseerd op het rendement dat het fonds zelf heeft behaald. Voor de ontbrekende jaren is namelijk gerekend met het voorgeschreven rendement van 6,2%.
Wanneer het gemiddelde, ondanks deze aanvulling, toch uitkomt op 5%, betekent dit dat het daadwerkelijk behaalde rendement van het fonds over de jaren dat het fonds wél bestond lager moet zijn geweest dan 5%.
Kort gezegd: het vermelde historisch rendement op het waardeoverzicht kan afwijken van het daadwerkelijk gerealiseerde rendement van het fonds.
Kosten zijn vaak de doorslaggevende factor
Het rendement dat binnen het fonds wordt behaald, wordt in beginsel verwerkt in de waarde van de polis. De fondskosten zijn daarbij doorgaans al verwerkt in het rendement dat op het waardeoverzicht wordt vermeld. Het weergegeven fondsrendement is daarom meestal een rendement ná aftrek van fondskosten.
Op polisniveau moeten vervolgens vaak nog een aantal verrekeningen worden gedaan. Dit kan onder andere gaan om:
- beheerkosten;
- administratiekosten;
- premies voor aanvullende verzekeringen, zoals een overlijdensrisicodekking; en
- in sommige gevallen doorlopende provisies of adviesvergoedingen.
Juist deze verrekeningen op polisniveau zijn in de praktijk vaak de bepalende factor in de uiteindelijke ontwikkeling van de waarde van de polis.
Wanneer we waardeoverzichten van dit jaar vergelijken met die van vorig jaar, zien we dat de totale verrekeningen met de poliswaarde soms sterk kunnen toenemen. De belangrijkste oorzaak hiervan zijn oplopende premies voor de overlijdensrisicodekking. In sommige gevallen stijgen de totale verrekeningen jaarlijks met meer dan 10%. Dit wordt ook wel het ‘hefboomeffect’ genoemd.
Belangrijk om te weten is dat deze verrekeningen vaak ook blijven doorlopen wanneer er geen premie meer wordt ingelegd. De bedragen worden namelijk verrekend met de waarde van de polis. Hierdoor kan een groter deel van het (netto) fondsrendement opgaan aan kosten en risicopremies, waardoor de waardeopbouw van de polis beperkt blijft of de poliswaarde in sommige gevallen kan afnemen.
Opvallend daarbij is dat een losse overlijdensrisicoverzekering met dezelfde dekking tegenwoordig — bij een goede gezondheid — in voorkomende gevallen aanzienlijk goedkoper kan worden afgesloten dan de premie die momenteel binnen de polis wordt verrekend.
Een praktijkvoorbeeld
Om inzichtelijk te maken hoe een polis, ondanks positieve rendementen, toch een beperkte ontwikkeling van de waarde van de polis laat zien, hebben wij hieronder een vereenvoudigd praktijkvoorbeeld opgenomen. De bedragen in dit voorbeeld zijn iets aangepast, maar komen naar verhouding overeen met situaties die wij in de praktijk regelmatig tegenkomen.
In onderstaand voorbeeld bedraagt de huidige waarde van de polis €34.000. De klant legt daarnaast jaarlijks nog €900 premie in en de polis heeft nog een resterende looptijd van 8 jaar.
Het fonds waarin wordt belegd laat een historisch rendement van 5% zien. Op basis van dit rendement wordt in het waardeoverzicht ook gerekend met een rendement van 5% bij de berekening van het verwachte eindkapitaal.
- Jaarlijkse premie - € 900
- Jaarlijkse onttrekkingen uit polis - € 1.125
- Waarvan ORV-premie - € 825
- Waarvan kosten - € 300 (0,9%)
- Huidige waarde polis - € 34.000
- Historisch rendement fonds - 5,00%
- Resterende looptijd - 8 jaar
- Verwacht voorbeeldkapitaal - Op einddatum € 46.000
- Geboortejaren verzekerden - 1964 & 1966
Wat laat de prognose van de verzekeraar zien?
In dit voorbeeld verwacht de verzekeraar een voorbeeldkapitaal van:
€ 46.000
Wanneer we dit verschil terugrekenen, betekent dit dat de polis per saldo uitkomt op een waardeontwikkeling van ongeveer:
1,5% per jaar
Kort gezegd: hoewel het onderliggende fonds een historisch rendement van 5% laat zien, komt de verwachte jaarlijkse waardeontwikkeling van de polis in dit voorbeeld 3,5% lager uit.
Hoge ORV-premie beperkt de waardeopbouw
Dat de daadwerkelijke waardeopbouw van de polis een stuk lager uitvalt dan verwacht op basis van een historisch rendement van 5%, komt met name door de premies voor de overlijdensrisicoverzekering die binnen de polis worden verrekend.
In dit voorbeeld wordt jaarlijks circa € 1.125 aan de polis onttrokken. Hiervan heeft ongeveer € 825 betrekking op premies voor de overlijdensrisicoverzekering op twee levens van ieder € 85.000.
Omdat de huidige poliswaarde circa € 34.000 bedraagt, hoeft feitelijk nog ongeveer € 51.000 per verzekerde te worden verzekerd om een dekking bij overlijden van € 85.000,= te realiseren.
Vergelijken we dit met een losse overlijdensrisicoverzekering op twee levens voor personen geboren in 1964 en 1966, met een verzekerd bedrag van € 51.000 per verzekerde en een resterende looptijd van 8 jaar, dan zou de premie bij goede gezondheid momenteel ongeveer € 340 per jaar bedragen.
In sommige situaties kan het interessant zijn om te onderzoeken of de overlijdensrisicoverzekering los van het beleggingsproduct kan worden voortgezet. Hierdoor verlaagt u mogelijk de ORV-premie en zorgt u er daarnaast voor dat meer rendement binnen de polis beschikbaar blijft voor waardeopbouw.
Wat gebeurt er wanneer de overlijdensrisicodekking en waardeopbouw van elkaar worden losgekoppeld?
Stel dat de overlijdensrisicodekking los van de polis wordt voortgezet. In dit voorbeeld zou de premie voor de losse overlijdensrisicoverzekering ongeveer € 340 per jaar bedragen. Van de jaarlijkse inleg van € 900 kan daardoor nog circa € 560 worden toegevoegd aan de waardeopbouw binnen de polis.
In deze berekening is vervolgens nog steeds gerekend met hetzelfde historische rendement van 5% en dezelfde overige kosten binnen de polis van circa 0,9% van de poliswaarde per jaar.
Bij een gelijkblijvend historisch rendement van 5% zou het verwachte eindkapitaal in dat geval uitkomen op ongeveer € 52.000. Dat is € 6.000 hoger dan het voorbeeldkapitaal van € 46.000.
Kosteloos uw polis laten beoordelen
Heeft u nog een (oude) beleggingspolis? Dan kan het verstandig zijn om te laten beoordelen hoe de waarde van de polis zich daadwerkelijk ontwikkelt en welk rendement er per saldo overblijft na kosten en premies. In sommige gevallen blijkt dat een polis nog goed aansluit bij de situatie en geen aanpassing nodig is, terwijl in andere situaties een beoordeling juist waardevolle inzichten kan opleveren.
De adviseurs van Advitas kunnen vrijblijvend met u meekijken naar onder andere het gerealiseerde rendement, de ontwikkeling van de kosten en de vraag of de polis nog aansluit bij uw huidige situatie en doelstellingen.
Wilt u weten hoe uw polis zich daadwerkelijk ontwikkelt? Plan dan vrijblijvend een afspraak met een adviseur van Advitas via dit
contactformulier of neem telefonisch contact op via
072 – 303 48 25.
